Ο Ελικώνας συνδέει διαχρονικά όλους τους πολιτισμούς που πέ-ρασαν από τις ράχες και τις κοιλάδες του από τη Νεολιθική εποχή ως σήμερα που συνυπάρχουν βιομηχανία, κτηνοτροφία και τουρισμός. Τα βαθιά αποτυπώματα που έχει χαράξει η ιστορία στο χώρο της Βοιωτίας χάνονται στα βάθη των αιώνων. Από τους παλαιολιθικούς οικισμούς των βραχοσκεπών στις παρυφές της Κωπαϊδας, μέχρι και τη σημερινή παρουσία της, δεν παρουσιάζεται πουθενά ιστορικό κενό.

Τα ευρήματα του Σεϊντί στην Αλίαρτο, ο πολιτισμός των Μινύων με το σπου-δαιότατο αποστραγγιστικό έργο, η ακρόπολη του Γλα, η συμμετοχή στον Τρωικό πόλεμο, η εγκατάσταση του Κάδμου στη Θήβα και η ελληνική γραφή, η Βοιωτική ομοσπονδία τον 8ο π.Χ. αιώνα, η ανάπτυξη της Θήβας, του Ορχομενού, της Χαιρώνειας και της Κορώνειας, τα βυζαντινά μοναστήρια και τα φράγκικα και καταλάνικα κάστρα, (της Λιβαδειάς κ.α.), το αρματολίκι και οι μάχες που δόθηκαν στα χρόνια της Τουρκοκρατίας αλλά και οι αγώνες της Εθνικής Αντίστασης που σηματοδοτούνται και από τη σφαγή του Διστόμου, δείχνουν τη σύνδεση που παρουσιάζουν μεταξύ τους η προϊστορία, η μυθολογία, η κλασσική αρχαιότητα, οι βυζαντινοί και οι νεότεροι χρόνοι.

Ο Κάδμος, οι Αθαμαντίδες, οι Ηρακλείδες, ο Πελοπίδας και ο Επαμεινώνδας, ο όσιος Λουκάς, ο Αθ. Διάκος, ο Δ. Υψηλάντης και ο Λ. Κατσώνης είναι λίγα από τα ηχηρά ιστορικά ονόματα που κατάγονται ή που έδρασαν στη Βοιωτία.

Στην Τανάγρα, στις Πλαταιές, στην Κορώνεια, στη Χαιρώνεια, στα Βασιλικά, στην Πέτρα, στην Αράχωβα και στο μαρτυρικό Δίστομο καταγράφηκαν ανεξίτηλα ιστορικά γεγονότα.